Pieśń o Rolandzie

Pieśń o Rolandzie to najstarszy z zachowanych starofrancuskich eposów
rycerskich zwanych pieśniami o czynach. Dochowała się w rękopisie
z przełomu XI i XII wieku, choć czas powstania jej pierwotnej wersji można
szacować na VIII lub IX w., czyli na czasy przezeń opisywane. Badacze
odszukali w pieśni realia feudalnej Francji, jak też elementy tradycji,
które można odnieść do czasów karolińskich. Pieśni o czynach
miały początkowo ustny charakter - wygłaszali je przy akompaniamencie
liry wędrowni żonglerzy i truwerzy. Opowiadały o bohaterskich czynach
rycerskich - o prawdziwych i legendarnych wydarzeniach. Poszczególne poematy łączyły
się w tematyczne cykle - Pieśń o Rolandzie należy do cyklu poświęconego
czynom Karola Wielkiego. Uznawany dziś za klasyczny przekład Tadeusza
Boya-Żeleńskiego (1874-1941) opiera się na francuskim opracowaniu
Josepha Bedier. Nie jest on w stanie oddać językowej specyfiki gatunku
- oryginalne strofy (tzw.laisy) składały się z wersów rymujących
się asonantycznie (podobieństwo samogłoskowe) - doskonale jednak
przekazuje treść pieśni.