Nie Boska komedia

'Zygmunt Krasiński (1812-1859) hrabia, poeta, dramatopisarz, pisarz, publicysta,
epistolograf, myśliciel okresu romantyzmu, jeden z trójcy wieszczów, obok Adama
Mickiewicza i Juliusza Słowackiego. Początkowo pobierał nauki w domu
w Warszawie i Opiniogórze, potem studiował na Uniwersytecie Warszawskim. W
1829 r. opuścił uczelnię wskutek konfliktu dotyczącego manifestacji
patriotycznej i wyjechał do Genewy; w czym niebagatelny udział miał
jego ojciec, Wincenty, początkowo generał napoleoński, potem lojalny
wobec Rosji. W 1832 r. powrócił do kraju, jednak wskutek konfliktu z ojcem
dotyczącego służby carowi wyjechał i resztę życia
spędził na obczyźnie, głównie we Włoszech i Francji, gdzie
zmarł. Pisał powieści: Grób rodziny Reichstalów (1828) czy Agaj-Han
(1832), dramaty: Nie-Boska komedia (1835), Irydion (1836), poematy Przedświt
(1843), a także Psalmy przyszłości (1845-48), liczne wiersze oraz
listy.

Nie-Boska komedia ukazała się w roku 1835, wpisując
się w krąg powszechnie znanych i dyskutowanych arcydzieł popowstaniowego
dramatu romantycznego. Coraz wyraźniej zarysowujące się w ówczesnej
Europie konflikty społeczne oraz nurtujące Krasińskiego przemyślenia,
lęki i obsesje znalazły swój wyraz właśnie w tym dramacie. Dzieło
to, w pierwotnej wersji zatytułowane Mąż, nawiązuje do słynnego
utworu Dantego. Podobnie jak główny bohater arcydzieła włoskiego
poety przemierza szlak wiodący przez piekło, czyściec i raj, tak
i hrabia Henryk odbywa swą wędrówkę po świecie ziemskim, podróżując
w nocnych ciemnościach po obozie rewolucjonistów. Jednak o ile ten pierwszy
podąża za kolejnymi przewodnikami, by wyzwolić się z grzechów
i dotrzeć przed oblicze samego Boga, o tyle arystokrata, prowadzony przez Przechrztę,
ujrzy jedynie samo zło i sam nie dostąpi odkupienia.'