Malczewski

Że
wielkim malarzem był - wiadomo. Ale że pisał wiersze, nałogowo
palił papierosy i grał w karty z taką samą namiętnością,
jak jego żona, z tą tylko różnicą, że ona przegrywała
- już niekoniecznie. Znakomita biografia Jacka Malczewskiego przynosi erudycyjny,
daleki od mitologizacji, przykuwający uwagę portret jednego z największych
polskich artystów. Dorota Kudelska gromadziła materiały do tej książki
przez kilkanaście lat. Przemierzyła całą Polskę i pół
Europy. W państwowych archiwach i prywatnych zbiorach odnalazła ponad
tysiąc nieznanych listów od i do artysty. Także tych pisanych przez Marię
Kingę Balową, jego muzę i kochankę, których - wbrew danemu jej
słowu - Malczewski nie zniszczył. Rzucają one światło na
dzieje ich dziesięcioletniego związku, a także na nieudane małżeństwo
artysty z córką zamożnego aptekarza, dla której sztuka męża
pozostawała obca. Dlatego między innymi na portrecie namalował ją
w swojej pracowni w otoczeniu zasłoniętych lub odwróconych do ściany
obrazów. Kolejne rozdziały - zogniskowane wokół ważnych dla Malczewskiego
miejsc i osób - przedstawiają dzieje jego przyjaźni i miłości,
rozwoju duchowego i emocjonalnego, ukazują jego udział w artystycznym
życiu Krakowa przełomu XIX i XX wieku oraz tajniki warsztatu: intrygujące
rekwizyty, stroje, piękne modelki... Książka rewiduje utrwalone przez
lata opinie, przynosi nowe odczytania spuścizny artystycznej Malczewskiego,
wyjaśnia pomijane dotąd przez biografów szczegóły wydarzeń z
jego siedemdziesięciopięcioletniego życia. Nie omija też tematów
trudnych czy niewygodnych. Stawia wreszcie czoło potężnej machinie
automitologizacyjnej, którą Malczewski budował przez całe życie.
Dzięki temu otrzymujemy solidnie udokumentowany i fascynujący portret
geniusza o nader skomplikowanej osobowości.