Jak kończy się demokracja

Czy koniec liberalnej demokracji jest możliwy? W XXI wieku poparcie dla nieliberalnych polityków nie maleje. W Europie sięgają po władzę w kolejnych krajach. Węgry, Polska, Włochy… Wybór Donalda Trumpa na prezydenta Stanów Zjednoczonych oraz konwulsje brexitu zmieniają nasze wyobrażenie o starych demokracjach. Przyszedł czas na rozważenie najgorszych scenariuszy.

Profesor David Runciman z Uniwersytetu w Cambridge robi to w sposób wizjonerski i daleki od obiegowych opinii. Dziś nie grozi nam powrót faszyzmu czy stalinizmu, ponieważ wyzwania dla demokracji przyjmują zupełnie nowy kształt. Złudne są również marzenia o mechanicznym powrocie do „starych dobrych czasów” sprzed kryzysu. Nic już nie będzie tak, jak było. Tym bardziej, że w XXI wieku to „Mark Zuckerberg jest większym zagrożeniem dla współczesnej demokracji niż Donald Trump”.

Fragment książki:
„Nie sądzę, żeby groził nam powrót do lat 30. XX wieku. Nie stoimy po raz kolejny u progu faszyzmu, przemocy i wojny światowej. Nasze społeczeństwa są zanadto różne od tamtych – zbyt zamożne, za stare i zbyt mocno połączone w sieci – a wiedza o tym, co wówczas poszło nie tak, jest zbyt głęboko zakorzeniona w naszych umysłach. Kiedy demokracja się kończy, może przyjąć zaskakujące dla nas formy. Możemy nawet nie zauważyć tego procesu, bo patrzymy nie tam, gdzie trzeba”.

David Runciman, brytyjski politolog, wykłada nauki polityczne na Uniwersytecie w Cambridge. Jest autorem książek poświęconych filozofii polityki, m.in.: „Reprezentacji” (wraz z Mónicą Brito Vieirą, 2008; wyd. pol. 2011), „Political Hypocrisy” (2010), „The Confidence Trap” (2015). Regularnie pisuje dla „London Review of Books”. Jest gospodarzem podcastu „Talking Politics”, w którym rozmawia z gośćmi o bieżącej sytuacji społeczno-politycznej.