Drohobycz, Drohobycz

Podobnie jak w poprzednich książkach, tak i w tych opowiadaniach Henryk
Grynberg wraca do tematu wojny i Holocaustu, tym razem jednak z większą
oszczędnością środków. Dokumentalnemu świadectwu daje pisarz
pierwszeństwo przed literacką parabolą. Rzecz dzieje się w Polsce
i dziesięciu innych krajach, a Grynberg, kronikarz cudzych losów, opisuje już
nie sam Holocaust, lecz los tych, którzy go przeżyli. Pisarz dokumentuje nasz
przeklęty wiek, w którym znikła kwestia indywidualnej winy, zastąpiona
przez zbiorową zbrodnię i bezkarność. Zagłada jest piekłem
z jasnym podziałem na dręczonych i dręczycieli, ale bez podziału
na potępionych i sprawiedliwych. W tym piekle ofiary, zanim zginą, same
zostają ostatecznie upodlone i często pomagają upodlić innych.

Cierpienie, o którym pisze Grynberg, nie uszlachetnia nigdy. W 1998 roku książka
została nominowana do Nagrody Literackiej NIKE. Ukazało się jej niemieckie
wydanie.